KDV hesaplama

Katma değer vergisi, mal veya hizmet satılırken oluşan değer artışından alınan bir tüketim vergisidir. Satıcı tahsil eder, dönem sonunda beyannameyle devlete aktarır. Faturada matrah (net), KDV tutarı ve genel toplam (brüt) ayrı satır olur; böylece alıcı indirilecek KDV’yi, satıcı da hesaplanan KDV’yi deftere işler. Oran yanlış seçilirse hem tahsilat hem de iade bozulur.

Hesap basit görünür: net × oran = KDV, net + KDV = brüt. Ters işlemde brüt / (1 + oran) = net. Yüzde 20 için brütü 1,20’ye bölersiniz. Araçta “KDV ekle” ve “KDV ayır” bu iki yönü tek kutuda çözer. Yuvarlama kuruşta biter; e-fatura ve e-arşiv satırları aynı mantığı kullanır.

Teklifte “KDV hariç 10.000 ₺” yazıyorsa yüzde 20’de vergi 2.000 ₺, ödenecek 12.000 ₺’dir. Liste fiyatı “12.000 ₺ KDV dahil” ise net 10.000 ₺, KDV yine 2.000 ₺’dir. İnsanlar çoğu zaman ikinci işlemi yanlış yapar: 12.000’den yüzde 20 düşüp 9.600 bulur. Bu hatalıdır; yüzde 20 brütün içinde gömülüdür, net = brüt / 1,20.

İndirim varsa önce iskontoyu nete uygulayın, sonra KDV ekleyin. Aksi halde vergi iskontodan da kesilmiş gibi görünür. Kısmi teslimat ve iadede her satır kendi matrahı ve oranı ile yeniden hesaplanır. Web tasarım, hosting ve yazılım işlerinde paket “KDV hariç” yazılır; kart çekiminde brüt tahsil edilir. Müşteri panelindeki proforma da aynı ayrımı kullanır.

Genel kural yüzde 20’dir. Temel gıda, kitap, konaklama ve bazı sağlık hizmetlerinde indirimli oranlar vardır; liste GİB tebliğleriyle güncellenir. Kararsızsanız faturayı kesmeden önce mal/hizmet koduna bakın. Yanlış oran hem cezaya hem de müşteri itirazına yol açar. Araç varsayılanı 20’dir; 1 ve 10’u elle seçersiniz.

İhracat ve bazı uluslararası hizmetler istisna veya tevkifatlı olabilir. Bu sayfa istisna kodu üretmez; yalnızca aritmetiği gösterir. Tevkifat varsa brüt yine net + KDV’dir ama ödenecek KDV’nin bir kısmı alıcıya kayar. Kurumsal müşteride bunu satır notuna yazın. Beylikdüzü ofisinden kesilen Webify faturalarında oran kalem kalem belirtilir.

En sık hata, KDV dahil fiyattan yüzdeyi düz çıkarmaktır. İkincisi, iskontoyu brüt üzerinden kesmektir. Üçüncüsü, kuruş yuvarlamayı satırda değil toplamda yapmaktır; e-fatura reddedilebilir. Dördüncüsü, dövizli faturada KDV’yi TCMB kuru olmadan TL’ye çevirmektir. Hesabı araçta bir kez doğrulayıp muhasebeye aynı rakamı verin.

Kontrol: oran doğru mu, işlem yönü “ekle / ayır” doğru mu, satır toplamı genel toplama eşit mi, tevkifat notu var mı. Webify’da teklif ve fatura aynı motorla ayrılır; bu sayfa o ayrımı tarayıcıda, kayıt olmadan gösterir. Rakamı kopyalayıp panele veya ön muhasebeye yapıştırabilirsiniz.

Kurumsal sitede paket “KDV hariç” yazılır; kart veya havale brütü çeker. Müşteri “etiketteki rakam ile çekim neden farklı” diye arar. Cevap bu sayfadaki ayrımdır: vitrin net, tahsilat brüt. Hosting yenilemesinde de aynı kural vardır; yıllık 2.400 ₺ hariç ise yüzde 20’de 2.880 ₺ tahsil edilir. Araçta 2400 yazıp ekle derseniz aynı rakamı görürsünüz.

E-fatura ve e-arşiv satırında matrah, oran, KDV ve satır toplamı ayrı alanlardadır. Toplamı elle yuvarlayıp satırları bırakmak GİB şemasını bozar. Çok satırlı teklifte her kalemi araçta bir kez doğrulayın, sonra muhasebe yazılımına aynı kuruşları girin. İade faturasında oran ilk faturadaki ile aynı kalır; “şimdi yüzde 10 oldu” diye değiştirmek iade belgesini reddettirir.

Arama niyeti nettir: “KDV hesaplama”, “KDV dahil net”, “yüzde 20 KDV nasıl eklenir”, “12.000 KDV hariç ne kadar”. Bu rehber o sorguları karşılar; yasal tavsiye değildir. Oran veya istisna değişirse GİB duyurusu esas alınır. Webify Beylikdüzü ofisinde kesilen proforma ve fatura satırları bu aritmetikle üretilir; buradaki kutu kayıt olmadan aynı işlemi gösterir.